Bluf

Dat er bij het WerkLeerBedrijf te pas en (vooral) te onpas gedwongen en gedreigd wordt, is inmiddels bekend. Maar wat te denken van de werkwijze van het ‘sociale’ wijkteam?

Onlangs presenteerde de gemeentelijke WIJ-organisatie zich aan de inwoners van Eindhoven. Individuele hulpverlening, maar ook het sociale reilen en zeilen in de wijk, wordt voortaan gecoördineerd door tien wijkgerichte WIJ-teams. Trots presenteerde deze organisatie de nieuwe benadering: niet alleen de ingediende hulpvraag, maar de hele situatie rond een bewoner wordt bekeken en verbeterd, in samenwerking met alle betrokkenen. En die samenwerking wordt zonodig afgedwongen.

Een voorbeeld:
Een kind komt dagelijks zonder ontbijt op school. De schooljuffrouw seint het WIJ-team in, dat op huisbezoek gaat. Het blijkt dat moeder een drankprobleem heeft en niet zit te wachten op inmenging van het WIJ-team. Wat doet het WIJ-team dan? “We zeggen dan dat het kind uit huis geplaatst zal worden als moeder niet gaat afkicken,” aldus de enthousiaste WIJ-medewerkster tijdens de presentatie.

Nog een situatie:
Een man met psychiatrische problematiek veroorzaakt geluidsoverlast door ‘s nachts te schreeuwen. De buurt klaagt bij het WIJ-team, dat samen met de buurtbrigadier op bezoek gaat. De bewoner weigert de deur open te doen. De WIJ-medewerker geeft vervolgens aan dat de man vervolgd of opgenomen zal worden als hij niet meewerkt.

Ik ben geen sociaal werker, maar angst lijkt mij een slechte drijfveer om aan je situatie te werken. Erkenning en zelfrespect, de basis voor elke vorm van sociaal herstel, worden door deze dreigementen juist nog nietiger gemaakt.
Waarom deze dwang, of, zo je wilt, betutteling? Zou het zijn omdat deze aanpak sneller resultaat geeft, en dus goedkoper is, dan een motiveringstraject?

Het ergste is nog, dat deze dreigementen bluf zijn. Nog afgezien van de ethische verwerpelijkheid, kun je namelijk vraagtekens plaatsen bij de juridische haalbaarheid van deze ‘beloftes’. Want wie beslist er over vervolging of uithuisplaatsing? Gelukkig niet het WIJ-team, maar de rechter!

Gaat het WIJ-team uit van het motto ‘het doel heiligt de middelen’? BBL zal dit de komende tijd nauwgezet in de gaten houden, want niets is zo verwerpelijk als het trappen van iemand die al op de grond ligt.
Vooral als je hem wijsmaakt dat het voor zijn bestwil is.

Sanne Rodenburg