“Dode vogels leggen geen eieren”

Brede Beweging Linksom ontevreden over collegeantwoorden Werkleerbedrijf

De Brede Beweging Linksom (BBL) is niet tevreden met de antwoorden die het college gaf op haar kritische raadsvragen over het Werkleerbedrijf (WLB). “De raad doet net alsof het WLB alle ondersteuning biedt die bijstandsgerechtigden nodig hebben voor het vinden van betaald werk. Maar ze negeert daarmee de signalen die wij ontvangen: namelijk dat de aanpak van het werkleerbedrijf in veel gevallen een averechts effect heeft”, legt BBL- fractievoorzitter Patrick van der Voort uit.

Volgens Van der Voort ontvangt zijn partij veel signalen dat er binnen het WLB sprake is van intimidatie en gebrek aan maatwerk. Ook een helpende hand ontbreekt. Volgens deze klachten is er veelvuldig sprake van vernedering en dreigementen met sancties door werkcoaches. “Bijstandsgerechtigden krijgen te horen dat het vinden van werk hun eigen verantwoordelijk is”, licht de BBL-fractievoorzitter toe. “Voor degene die die verantwoordelijkheid kunnen dragen, is dat ook een prima uitgangspunt. Maar dat vraagt wel dat je in je eigen kracht staat. En dát is waar wat ons betreft de schoen wringt. Door mensen te laten werken onder hun niveau en door het voortdurend dreigen met sancties wordt de eigenwaarde aangetast. Het vinden van werk, en het liefst duurzame arbeid, wordt erdoor gehinderd. Dode vogels leggen nu eenmaal geen eieren.”

Volgens BBL is ook een groot gemis dat niet of onvoldoende gekeken wordt naar de vaardigheden en competenties die de werkzoekende heeft. Daar komt bij dat een groot deel van de bijstandsgerechtigden in angst leeft. Vaak worden mensen direct na hun aanvraag voor bijstand, naar het WLB gestuurd. Terwijl de gemeente wel twee maanden erover doet om een aanvraag te behandelen. Dat houdt in dat mensen geen inkomen hebben, en soms zelfs ook onzeker erover zijn of hun aanvraag wordt goedgekeurd. “Bij een kritische houding, laat staan weigering wordt de ‘keuze’ gesteld tussen ‘maximale inzet’ of inkomen. Bij afwezigheid van een goede, anonieme klachtenregeling, ziet deze groep ervan af om hun onvrede te uiten. Bang dat ze zijn dat dit gevolgen heeft voor hun aanvraag. Geen wonder dat sommigen zich slaaf of dwangarbeider voelen.”

De BBL pleit voor een anonieme klachtenregeling. En ziet daarnaast graag dat er binnen het WLB aandacht komt voor het behoud en versterken van de eigenwaarde van de werkzoekende. Dat kan volgens de partij al door het invoeren van een aantal kleine aanpassingen zoals het leveren van maatwerk, het aanbieden van (vrijwilligers)werk dat bij de competenties past en speciale trainingen die gericht zijn op persoonlijke ontwikkeling.
“Maar ook iets simpels als het aanbieden van een gezonde lunch zou al wonderen verrichten”, meent Van der Voort. “Mensen zonder inkomen of met weinig middelen moeten nu hun eigen brood meenemen. We weten allemaal dat arme mensen bezuinigen op hun voedsel. En dat een goede en gezonde lunch zorgt voor een sterkere geest. Het vergroot bovendien het gevoel dat je ergens welkom bent in plaats van ongewenst.”

Eerdere onderzoeken naar het WLB tonen overigens aan dat de aanpak van de gemeente succesvol is. Veel mensen vinden werk én het aantal klachten is nihil. Van der Voort meent echter dat de onderzoekers bij hun conclusies enkel naar kwantiteit hebben gekeken. “Bij een andere inrichting van de klachtenregeling zal de respons enorm stijgen. En enkel kijken naar het aantal mensen dat uit de bijstand stroomt is kortzichtig. ”stelt hij. “Iemand met een universitaire opleiding die bijvoorbeeld via het WLB een contract krijgt van zes maanden bij een callcenter, wordt als succes geturfd. Maar er zijn genoeg voorbeelden van mensen die na zo’n contract weer een uitkeringsaanvraag moeten doen. Als je met dat soort succes wil pronken, dan ben je in mijn ogen geen pauw. Wij willen dát meer energie moet worden gestoken in het duurzaam aan de bak krijgen van mensen. Langdurig werk én op hun niveau.”

De BBL roept mensen met slechte ervaringen met het WLB op om die – desgewenst anoniem – met de partij te delen om zo een krachtiger signaal aan het college te geven.

Collegeantwoorden Werkleerbedrijf (pdf)