Een anterieure overeenkomst ?!

Afspraken maken is iets wat we allemaal dagelijks doen zonder dat we daar eigenlijk bij stil staan, niet alleen zakelijk maar ook in ons eigen privéleven. Je loopt door de stad en komt een bekende tegen en je spreekt af om de volgende dag op de koffie te komen. Een email van de schoolmentor voor een 10 minutengesprek, APK keuring voor de auto, (half)jaarlijkse controle bij de tandarts, het afsluiten van een hypotheek, het boeken van een vakantie enzovoort. Er zijn legio voorbeelden te bedenken waarbij je informele alsook formele afspraken maakt. Een afspraak is iets wat je met elkaar belooft soms met een vrijblijvend karakter maar wanneer het om belangrijke (geld)zaken gaat dan zijn meestal de nodige handtekeningen noodzakelijk, daar de belangen en risico’s groter zijn. Dat laatste neemt natuurlijk niet weg dat een afspraak een belofte is hoe groot of klein die ook is.

Ik vraag me nu ineens af wie de titel van dit artikel in één keer heeft kunnen uitspreken zonder een hapermomentje bij het middelste woord. Dat woord is de afgelopen periode regelmatig uitgesproken op het Stadhuis bij allerlei vergaderingen en inmiddels lukt het mij om het feilloos uit te spreken. De doorsnee burger zal amper iets te maken hebben met een anterieure overeenkomst dus is het niet gek wanneer de betekenis van dit woord niet als parate kennis aanwezig is. Hierbij mijn poging om de betekenis simpel uit te leggen:

Bij de (her)ontwikkeling van bestaande (bouw)locaties wordt er meestal een anterieure overeenkomst opgesteld door de gemeente en de koper van die betreffende locatie. Het stuk grond is aangekocht door de koper en die wil voor eigen rekening en risico daar iets gaan ontwikkelen en dat is meestal een (nieuw)bouwproject. De overeenkomst wordt opgesteld waarin de eigenaar zich verplicht tot het betalen van een bijdrage in de kosten, dan moet je denken aan kosten voor de aanleg van wegen of openbare voorzieningen, kosten voor aanpassing bestemmingsplan, etc., die door de gemeente gemaakt moeten worden waarna de eigenaar de grond in gebruik kan nemen.

Gezien de snel veranderende economische situatie, die sinds een aantal jaren minder florissant is geworden, kun je je afvragen of je daadwerkelijk aan een dichtgetimmerde (antieke) overeenkomst moeten blijven vasthouden die je in het verleden hebt gemaakt. Vooral in tijden van recessie zul je meer aandacht moeten blijven houden voor elkaars belangen om tot goede afspraken te komen. Het is dan ook zeker denkbaar dat na het sluiten van een anterieure overeenkomst de markt zodanig is veranderd, waardoor het mogelijk is dat de gemaakte afspraken niet meer kunnen worden nagekomen of dat daar geen goede uitvoering aan kan worden geven. Bij een gesloten anterieure overeenkomst valt er dan amper iets aan te passen. Het opnemen van een clausule die wijzigingen of zelfs beëindiging toelaat is dan ook geen overbodige luxe. Dit kan leiden tot een nieuwe overeenkomst met afspraken die voor alle betrokken partijen beter aansluiten op de situatie van de dag van vandaag.

Een actueel voorbeeld waarin de anterieure overeenkomst een grote rol speelt, is de situatie rondom het voorstel mbt het wijzigen van het bestemmingsplan van een stuk grond aan de Bouvigne, zie ook het artikel “Handje klap om prestige project aan de Bouvigne”. Ik vraag me of de gemeente Eindhoven alsook de raad wel blij zijn met de in beton gegoten anterieure overeenkomst, die ook is voorzien van de nodige staaldraden die worden gevormd door documenten zoals de Kantorenstrategie Eindhoven 2012-2020, de Prioriteitennota 2011-2014 en de Toetsingscriteria bouwinitiatieven.

Uiteindelijk zal de gemeenteraad een uitspraak moeten gaan doen over het dossier “Bouvigne” en daarbij hebben ze een aantal mogelijkheden. De weg van de minste weerstaand is wanneer de raad meegaat in het advies van het college om het bestemmingsplan vast te stellen, waardoor het verkeerslicht voor de bouw van het nieuwe pand op groen komt te staan.

Wanneer de gemeenteraad besluit om niet mee te gaan in het advies van het college dan zal de advocaat van Stam en De Koning Vastgoed BV (SDK) zich bijzonder snel melden met een stevige financiële schadeclaim, gesteund door een blok bewapend beton in zijn aktetas. Bij een negatief besluit zal de geloofwaardigheid van de gemeente Eindhoven trouwens ook een flinke deuk opleveren.

Een optie die ook nog openstaat, is dat de gemeente Eindhoven met SDK om de tafel gaat zitten om te praten over de mogelijkheid om de anterieure overeenkomst te ‘vernietigen’ en het stukje grond aan de Bouvigne daarmee (voorlopig) ongemoeid te laten. Dit zal de gemeente Eindhoven vermoedelijk wel een duit geld gaan kosten, in de vorm van een afkoopsom, maar dan blijft de opgebouwde goodwill intact, daar beide partijen de gemaakte afspraak ontbinden.

Hopelijk dat de gemeente(raad) het dossier “Bouvigne” zal gebruiken als leermoment, wij als BBL zullen alle (nieuwe) ontwikkelingen op dit gebied dan ook op de voet blijven volgen. En een afspraak is bij BBL een afspraak!

Peter Tops
Fractiemedewerker