Reactie BBL op de commissienotitie Handhaving Sociaal Domein

In de raadscommissie Economie en Mobiliteit van dinsdag 19 januari 2016 werd de Commissienotitie Handhaving Sociaal Domein (pdf) besproken. Hieronder vindt u de bijdrage van de Brede Beweging LinksOm.

De Brede Beweging LinksOm wil benadrukken, dat fraude in de zin van opzettelijk misbruik niet wenselijk is en bestreden dien te worden met aan de situatie gelinkte middelen. Dat gezegd hebbende vindt BBL dat de wethouder erg zware middelen inzet om zoals hij zegt een preventieve werking te hebben.

De voorgestelde opsporingsmethoden zijn volgens het strafrecht alleen toegestaan bij een concrete verdenking van een ernstig misdrijf. Naar de mening van BBL is bijstandsfraude dit zeker niet en is te vergelijken met zelfverrijkingspraktijken van directeuren, toezichthouders en leden van besturen en raden van commissarissen.

De grote meerderheid van de bijstandsgerechtigden is ter goede trouw en zou heel graag per direct financieel onafhankelijk willen zijn. Maar helaas heeft de economische crisis en overheidsbezuinigingen veel betaald werk gekost. Bijstand is voor een grote groep mensen de enige overgebleven wijze om op minimale wijze in hun levensonderhoud te voorzien. In tegenstelling tot wat wellicht anderen denken is dit geen vetpot of halleluja leven. Velen in de bijstand hebben honderden sollicitaties gedaan en even zovele afwijzingen ontvangen. Vaak gaan zij gebukt onder stress, weinig zelfvertrouwen en een onder druk staande eigenwaarde en zelfrespect.

We moeten ons de vraag stellen of wij als gemeente deze Eindhovenaren nog eens extra onder druk willen zetten met nog eens een verzwaring van de fraude controles. Wij willen graag geloven dat een WIJ generalist als een soort van buffer kan functioneren tussen de handhaving en de menselijke maat en nood zien. Alleen vrezen wij voor de druk van wet- en regelgeving die de WIJ generalist steeds meer zal dwingen targets te halen.

En wij vrezen voor de aantasting van de positie en de mogelijkheden van de generalist om als hulpverlener en versterker van de eigenwaarde van de cliënt te kunnen functioneren. Als er voldoende waarborgen zijn zou BBL deze vernieuwing kunnen omarmen. Om het effect te kunnen beoordelen en te kunnen borgen stellen we daarom voor een onafhankelijke commissie’ samen te stellen. Deze monitort, beoordeelt, behandelt vragen en klachten van cliënten en kan adviseren op de werking van het systeem.

Ten slotte vrezen wij voor de privacy van bijstandsgerechtigden en de risico’s van stigmatisering van de bijstandsgerechtigde als verdachte en potentieel fraudeur. Op verjaardagsfeestjes worden vaak al dit soort gesprekken gevoerd.

BBL vindt dat we er voor moeten waken dat onze sociale dienst straks het Big Brother agentschap wordt met de WIJ Eindhoven generalisten als undercover agenten.